Audyt energetyczny systemów sprężania powietrza, to analiza głównych ścieżek przepływu energii mająca na celu znalezienia możliwości poprawy ich efektywności, a co za tym idzie - obniżenie zakładowych kosztów produkcji. Sprężone powietrze jako nośnik energii, jest energią kosztowną 5 - 10 krotnie droższą od energii elektrycznej. Dlatego warto kontrolować proces tworzenia i dystrybucji sprężonego powietrza.

Powietrze jako nośnik energii zdobywa coraz większe uznanie w nowoczesnej technice, z uwagi na takie zalety, jak:
• brak zagrożenia dla człowieka
• maszyny i urządzenia napędzane powietrzem pracują długo bez awarii

Te dwie cechy powodują że strata ekonomiczna spowodowana zamianą energii elektrycznej na pneumatyczną w pełni się opłaca. Twierdzenie to potwierdza fakt, iż sprzedaż nowoczesnych sprężarek co roku rośnie. Konkurencja na rynku producentów wymusza coraz lepsze rozwiązania, w związku z tym to, co było dobre 10 lat wcześniej, nie zawsze opłaca się dzisiaj. Niechęć w inwestowanie w wiedzę na tym polu powoduje straty w ekonomii produkcji. Z moich doświadczeń (kilkanaście lat pracy) wynika, że inwestycje w poprawę efektywności pracy systemu sprężania i jego dystrybucji zwracają się średnio od 1-2 lat. Jeśli dodatkowo doliczymy ciągłe i znaczne podwyżki cen energii elektrycznej zużywanej w przedsiębiorstwie, to okaże się, że inwestycja w sprężone powietrze znacząco poprawi ekonomikę zakładu i zwróci koszt inwestycji w ciągu kilku miesięcy.

Podczas prowadzenia audytu analizujemy nie tylko proces tworzenia energii i jej odbioru, ale również sposób jej zużywania i jakie są tego konsekwencje. Wiedza na temat pneumatyki i zagadnień z nią związanych nie jest powszechna. Wielu inżynierów utrzymania ruchu nie wie o tym że:
• Tabela strat energii przez nieszczelności
  

  Ile kosztuje nieszczelny rurociąg?

  nieszczelnosc (średnica) mm	strata powietrza przy 7 bar (abs.) (l/sec.)	zuzycie energii (kWh)	koszty* zł. / rok
  1	1,238	0,3	300
  3	11,14	3,1	3.100
  5	30,95	8,3	8.250
  10	123,8	33,0	33.000

  * - przy 4.000 godzin roboczych / rok i 0,25 zl. /kWh
  
  
• Spadek ciśnienia na narzędziu pneumatycznym o 1 bar powoduje spadek Mocy o 30%.
• Stosowanie olejów hydrokrakingowanych do smarowania narzędzi i siłowników wydłuża ich eksploatację.

Tak więc rzeczywisty czas zwrotu inwestycji to nie lata ale miesiące. Skoro już do tego dojdziemy, postawmy pytanie dlaczego inwestujemy pieniądze w bankach zamiast inwestować w własne miejsce pracy gdzie zyski są wielokrotnie większe. W zasadzie jest tylko jedna odpowiedz-brak wiedzy!

Audyt systemów sprężania powietrza składa się z dwóch części.
• Audyt wstępny obejmuje:
  • Wstępną inwentaryzacje systemu sprężania powietrza.
  • Wskazanie źródeł strat.
  • Oszacowanie wielkości strat.
  • Projekt zadania inwestycyjnego z szacunkowym kosztorysem
  • Propozycja wykonania audytu pełnego
• Audyt pełny:
  • uzgodniony z inwestorem zakres prac na podstawie audytu wstępnego.
  • Sprawdzenie wniosków z audytu przez precyzyjne pomiary.

Audyt wentylacji i odpylania ma na celu między innymi zoptymalizowanie ilości i jakości powietrza potrzebnej do zapewnienia komfortu osobom przebywającym w pomieszczeniach, a także zapewnić sprawny przebieg procesom technologicznym w zakładach pracy. Właściwy dobór ilości i jakości powietrza na podstawie bilansów temperatury, wilgoci, dopuszczalnych stężeń pozwoli na obniżenie zakładowych kosztów produkcji. Warto monitorować proces wentylacji bo przygotowanie powietrza wentylacyjnego: oczyszczenie (filtracja), nagrzanie, nawilżenie lub ochłodzenie, a także wprawienie powietrza w ruch jest czynnikiem kosztotwórczym.

Ważnym zagadnieniem jest audyt oddymiania. Pyły w zakładzie pracy mogą powodować uszkodzenia maszyn, nawet wybuchy – co w konsekwencji powoduje straty oraz pogarsza jakość wyrobów. Audyt ma na celu wnikliwą analizę czy zostały wyczerpane wszystkie środki w celu zmniejszenia pylenia lub jego likwidacji oraz czy obecnie stosowane środki ochrony przed zapyleniem są efektywne. Audyt może obejmować następujące elementy:
• Możliwość zastosowania hermetyzacji źródeł pylenia, które mogą być w pełni lub częściowo szczelnie obudowane,
• Możliwość stosowania, w miarę możliwości, stacjonarnych, a nie ruchomych stanowisk pracy,
• Zastosowanie właściwej metody odciągu zanieczyszczonego powietrza (ssawki, okapy),
• Odciąg właściwej ilości powietrza,
• Sposób, metoda filtracji.

Podczas prowadzenia audytu analizujemy przede wszystkim sprawność działania odciągów (jeśli takie w ogóle są), efektywność usuwania zanieczyszczeń i stopień ich filtracji tak by powietrze oczyszczone mogło powrócić do pomieszczenia. Z punktu widzenia kosztów ogrzewania zakładu pracy jest to kluczowe. Powietrze nie jest usuwane na zewnątrz, więc nie ma kosztów ogrzania powietrza czerpanego z zewnątrz dla uzupełnienia. Inwestycje w poprawę efektywności pracy systemu wentylacji i odpylania mogą zwrócić się bardzo szybko. Jeśli weźmiemy pod uwagę stopniowe podwyżki cen energii elektrycznej zużywanej w zakładzie pracy, to okaże się, że zoptymalizowanie parametrów wentylacji i odpylania wpłynie znacząco na ekonomikę produkcji.